Een pomp als oplossing

Pompinstallatie De Zanderijen 1939

Mooie foto! De Zanderijen in 1939. Totaal anders dan nu. Geen bomen, wel wat bosschages. Een huisje op palen. Een pijpleiding. Een pijpleiding? Jazeker.

Deze foto zit niet zomaar in een van de fotoboeken die Nedalco aan Het Markiezenhof heeft geschonken vorig jaar. Deze foto geeft precies aan wat de betekenis van De Zanderijen voor Nedalco was, zo legt Gijs Asselberg van de Stichting Industrieel Erfgoed Bergen op Stoom (SIEB) uit. “De watervoorziening voor de Bergse industrie is van oudsher problematisch geweest. Regelmatig moesten campagnes van suikerfabrieken onderbroken worden bij gebrek aan zoet water.”

Want De Zoom viel met enige regelmaat droog. En dan was er geen water. De Zanderijen bracht uitkomst. Voor de duidelijkheid, deze plas met water is geen uit de kluiten gewassen ven, maar een zandwinningsput. Om in Zeeland een spoordijk te kunnen maken was grond nodig. Die werd hier vandaan gehaald. En vervolgens vulde de afgraving zich vanzelf met water. Water dat de Nedalco, dat heette toen nog de ZNSF, de Zuid Nederlandse Spiritus Fabriek, goed kon gebruiken. De ZNSF kocht de afgraving. De pompinstallatie op de foto kwam er volgens Gijs Asselbergs in het jaar 1939. Geplaatst, zelfs dat weet Gijs, door aannemer Groffen.

Onder de weg tussen De Zanderijen en De Zoom, de Moervaart, komt een buisleiding te liggen, zodat het water zo De Zoom in kan stromen.

Wie nu op de oever langs De Zanderijen fietst of wandelt – er is een primitief pad – ziet zo ongeveer halverwege nog altijd iets van dat pompstation. De buis van destijds is er nog, weliswaar verroest, maar wel aanwezig. Niet dat er nu nog water door gepompt wordt. Dat is al lang verleden tijd.

Wat nog wel zo is, is dat De Zanderijen nog altijd van Nedalco is. De gemeente heeft het Nedalco-terrein aan de Van Konijnenburgweg gekocht en claimt ook De Zanderijen als zijnde meeverkocht in deze deal.

Maar Nedalco trekt zich daar niets van aan en houdt vast aan de eigendom van deze plas. Wordt vervolgd.

Gepubliceerd in BN/DeStem, rubriek ‘van bergse bodem’ 24 mei 2011