Transformatorstation

Op 14 april 2010 vraagt SIEB de gemeentelijke monumentenstatus aan voor het transformatorstation gelegen aan Zuid-Oostsingel 39. De eigenaar is Stichting tanteLouise-Vivensis. Zij beschikt over een sloopvergunning d.d. 18 januari 2006 in het kader van de totale herontwikkeling van het ABG-terrein.

Naar ons inziens is het trafostation een voor Bergse begrippen uniek gebouw gelet op de functie dat het heeft gehad, de architectuur, de omvang en specifieke kenmerken:

1. Het gebouw heeft de functie van transformatorstation gehad. Het is in 1948 gebouwd in opdracht van het Gemeentelijk Elektriciteitsbedrijf Bergen op Zoom (GEB). Het is gebouwd voor de verwachte uitbreiding van de industrie die gepland is op Plein 13. Het wordt in 1948 gebouwd tegen de Liga-fabrieken en voorziet dit bedrijf van elektriciteit.
2. Het gebouw vertegenwoordigt de bouwstroming van het ‘Nieuwe Bouwen’, een internationale verzamelnaam voor verschillende bouwstijlen en radicale stedenbouwkundige vernieuwingen uit de periode 1915 tot circa 1960. De term ‘Nieuwe Bouwen’ is ontstaan in de jaren twintig en wordt gebruikt voor de moderne architectuur die zich in deze periode in Duitsland, Nederland en Frankrijk tot een belangrijke stroming ontwikkelt. Het trafostation aan de Zuid-Oostsingel 39 is een van de weinige gebouwen en daarmee industrieel erfgoed in Bergen op Zoom uit de Wederopbouw periode. In het gebouw komt het kenmerkende gebruik van nieuwe bouwmaterialen zoals beton en glas voor en laat het niet meer in ritme geplaatste kozijnen en ramen zien.
3. Het gebouw heeft voor een trafostation een aanzienlijk volume, het is zelfs het grootste trafostation dat Bergen op Zoom kent. De naar huidig inzicht overdimensionering heeft als reden dat het is gebouwd voor de verwachte uitbreiding van de industrie die kort naar de Tweede Wereldoorlog gepland is op Plein 13, maar uiteindelijk op de Lage Meren neerstrijkt.
4. Het gebouw kent een muurschildering van de beeldend kunstenaar Louis Weijts (1905-1995). Uit het boekje ‘Alleen waarde wint’ dat wordt uitgegeven ter gelegenheid van de gelijknamige overzichtstentoonstelling in Het Markiezenhof blijkt zijn grote diversiteit en kunsthistorische waarde voor Bergen op Zoom en daar buiten.

Op 7 september 2010 besluit van het college van burgemeester en wethouders tot aanwijzing als  gemeentelijk monument. SIEB is uiteraard zeer verheugd over dit besluit.

Zoals te verwachten gaat Stichting tanteLouise-Vivensis in bezwaar. In het bezwaarschrift gaat zij in op procedurefouten bij de totstandkoming van het besluit tot aanwijzing als gemeentelijk monument. Intern onderzoek bij de gemeente levert hetzelfde inzicht op zoals blijkt uit een brief van de gemeente d.d. 13 januari 2011. Tijdens de hoorzitting van de Adviescommissie voor de bezwaarschriften d.d. 17 januari 2011 herhaalt de gemeente dit standpunt. We vinden het als SIEB uitermate teleurstellend dat de gemeente dergelijke procedurefouten heeft gemaakt. Ter zitting geeft Stichting tanteLouise-Vivensis aan de muurschildering(en) te kunnen veiligstellen en elders kan onderbrengen.

SIEB kan niet anders dan in overleg te treden met de eigenaar en gemeente Bergen op Zoom om te bezien op welke wijze het gebouw te behouden is waarbij de minimale inzet voor behoud de voorgevel en de muurschildering is. Het overleg in april 2011 levert een te verwachten resultaat op: Stichting tanteLouise-Vivensis houdt vast aan snelle sloop van het gebouw (planning eind mei 2011) en legt SIEB geen strobreed in de weg om de twee muurschilderingen te verwijderen voor behoud.

Het veiligstellen van de muurschilderingen kost € 6.500 per stuk. Hiertoe worden de muurschilderingen uitgezaagd en voorzien van een stalen frame zodat deze mobiel worden. De schilderingen worden ook gerestaureerd. De buurman, Kees de Mooij Fiets en Fitness, is bereid de muurschilderingen op te hangen in zijn zaak. Een alternatieve methode is het ‘overtrekken’ van de schilderingen. Hierbij worden de schilderingen kleurecht en waarheidsgetrouw op een plaat in gips overgemaakt. Dit kost circa € 4.000 per stuk. Onze voorkeur gaat naar methode 1. We hebben hiertoe wel € 13.000 nodig, dat we bij diverse fondsen hebben aangevraagd. Iedereen is uitgenodigd om een donatie te doen. Voor de publicitaire tegenprestatie wordt desgewenst maatwerk geleverd.

Aanspreekpunt namens SIEB: Marc van der Steen